Sürdürülebilirlik, günümüzün en kapsamlı küresel çerçevelerinden biri olan 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın (SKA) temelini oluşturuyor. Peki, “sürdürülebilir kalkınma” ne anlama geliyor?

Farklı şekillerde yorumlanabilen bu kavramın özünde; toplum olarak karşı karşıya olduğumuz çevresel, sosyal ve ekonomik sınırlamaları dikkate alarak, çoğu zaman birbiriyle rekabet eden ihtiyaçları dengelemeye çalışan bir kalkınma anlayışı yer alıyor. Çevresel sınırlar içinde yaşamak, sürdürülebilir kalkınmanın temel ilkelerinden biri. Ancak odak noktası yalnızca çevre değil; aynı zamanda sağlıklı, kapsayıcı ve adil bir toplum inşa etmek. Bu yaklaşım hem bugün hem de gelecekte tüm insanların temel ihtiyaçlarını karşılamayı, refahı artırmayı, sosyal uyumu güçlendirmeyi ve eşit fırsatlar sunmayı hedefliyor. 

2030 Yılı Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA)

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları yoksulluğun son erdirilmesi, çevrenin korunması, iklim krizine karşı önlem alınması, refahın adil paylaşımı ve barışı hedefliyor. BM'nin çalıştığı Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları şunlardan oluşuyor. 
 

Neden Ortaya Çıktı?

Günümüz dünyası hem mevcut hem de gelecek nesillerin yaşam koşullarını tehdit eden küresel krizlerle karşı karşıyadır. İklim değişikliği, doğal kaynakların hızla tükenmesi, yoksulluk, eşitsizlik ve toplumsal çatışmalar; birbirini besleyen ve etkileri giderek derinleşen sorunlar olarak öne çıkmaktadır. Bu karmaşık tablo, uluslararası iş birliğini ve bütüncül bir kalkınma anlayışını zorunlu kılmıştır.
Bu doğrultuda, 2015 yılında Birleşmiş Milletler öncülüğünde kabul edilen Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA), 2000–2015 yılları arasında uygulanan Binyıl Kalkınma Hedeflerinin devamı niteliğinde olmakla birlikte, kapsamı çok daha geniş bir çerçeve sunmaktadır. SKA’lar; çevre, ekonomi ve sosyal alanı eş zamanlı olarak ele almakta, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ortak sorumluluk üstlenmesini öngörmekte ve ölçülebilir hedefler aracılığıyla ilerlemenin net biçimde takip edilmesini sağlamaktadır. Temel çıkış noktası ise, yalnızca ekonomik büyümenin sürdürülebilir kalkınma için yeterli olmayacağı; doğa, toplum ve ekonomi arasındaki dengenin korunmasının zorunlu olduğu gerçeğidir.

Neyi Amaçladı?

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, 2030 yılına kadar hem insan refahını artırmayı hem de dünyanın ekolojik dengesini korumayı hedefleyen kapsamlı bir küresel vizyondur. 17 ana hedef ve 169 alt hedeften oluşan bu çerçeve, ekonomik ilerlemenin çevresel koruma ve toplumsal adalet ilkeleriyle uyumlu biçimde yürütülmesini öngörmektedir.

Belirlenen öncelikler arasında yoksulluğun ve açlığın ortadan kaldırılması, sağlık ve nitelikli eğitime erişimin yaygınlaştırılması, toplumsal cinsiyet eşitliğinin güçlendirilmesi, temiz su ve sanitasyonun sağlanması, yenilenebilir enerjiye geçişin hızlandırılması, insana yakışır iş olanaklarının artırılması, iklim değişikliğinin etkilerinin sınırlandırılması ve barış ile adaletin desteklenmesi gibi kritik alanlar yer almaktadır.

Bu hedefler, toplumun tüm kesimlerinin ortak sorumluluk üstlenmesini gerektiren küresel bir çağrıdır. Kalıcı ve kapsayıcı bir gelecek, ancak tüm paydaşların kararlılığı ve birlikte atacağı somut adımlarla mümkün olabilir.

Günlük Hayatta Sürdürülebilir Kalkınma Nasıl Gerçekleştirilir?

Yaşam tarzımızda yapacağımız küçük değişiklikler hem çevresel etkilerimizi azaltır hem de toplumsal refaha katkıda bulunur. Küresel Kalkınma Amaçları web sitesindeki “Harekete Geç” bölümü, günlük yaşamda sürdürülebilir kalkınmayı desteklemek için uygulanabilecek adımlara dair kapsamlı bir rehber sunuyor ve bireylerin yapabileceklerini dört farklı seviye altında topluyor. İşte günlük hayatta hemen uygulayabileceğimiz adımlar:

Seviye 1: Kanepende Otururken Yapabileceklerin  
•    Elektronik cihazlarını uzatma kablosuna bağlamak ve kullanılmadığında kapatmak
•    Kağıt dekontlar yerine çevrim içi ödeme yöntemlerini kullanmak
•    Sosyal medyada sürdürülebilirlik farkındalığı yaratacak içerikleri paylaşmak
•    Kağıt yerine dijital notlar almak
•    Gereksiz ışıkları söndürmek
•    Çevre dostu markaları tercih etmek
•    Çevrim içi zorbalıkları bildirmek ve dijital etik kurallarına sahip çıkmak
•    Küresel gelişmeleri takip ederek bilinçli bir birey olmak

Seviye 2: Evde Yapabileceklerin
•    Çamaşır ve bulaşık makinelerini tam dolmadan çalıştırmamak
•    Saç ve kıyafetleri doğal yolla kurutmak (kurutma makinesi yerine) 
•    Duş süreni kısaltmak
•    Artan yemekleri dondurarak saklamak
•    Kompost yapmayı öğrenmek
•    Geri dönüşüm kutuları oluşturmak
•    Enerji verimli cihazları tercih etmek
•    Güneş enerjisi gibi yenilenebilir kaynaklara yönelmek

Seviye 3: Ev Dışında Yapabileceklerin
•    Mahallendeki küçük işletmeleri desteklemek
•    Gıda israfını önlemek için alışveriş listesiyle çıkmak
•    Organik sebze-meyveleri tercih etmek
•    Restoranlarda sürdürülebilir deniz ürünleri talep etmek
•    Tek kullanımlık ürünler yerine tekrar kullanılabilir olanları taşımak
•    Bez çantanı yanında götürmek
•    Toplu taşıma, bisiklet veya yürüyüşü tercih etmek
•    İkinci el alışverişi benimsemek
•    Kullanmadığın eşyaları bağışlamak
•    Aşıları düzenli yaptırmak ve toplum sağlığını desteklemek

Seviye 4: İşyerinde Yapabileceklerin
•    Artan yiyecekleri paylaş, israfı önlemek
•    Eşit ücret ve fırsat eşitliğini desteklemek
•    Gençlere mentorluk yapmak
•    Temiz su ve hijyen konularına duyarlılık göstermek
•    Enerji verimli ısıtma/soğutma sistemleri kullanmak
•    İşe yürüyerek, bisikletle ya da toplu taşımayla gitmek
•    Ofiste geri dönüşüm alışkanlıkları oluşturmak
•    Sosyal sorumluluk projelerinde yer almak